Biết những ngày sống là hạnh phúc

BBC Lodon 29 Tháng 3 2005 - Cập nhật 23h24 GMT

  

Tiếp tục chuỗi câu chuyện kể về những kỷ niệm liên quan biến động trong lịch sử Việt Nam 30 năm qua, chúng tôi xin giới thiệu bài của độc giả lấy nickname là An Trường (nói rằng đây là tên trại học tập mà ông đã ở).

 

Ông An Trường nhìn thời thế từ góc nhìn của một người lớn tuổi, đã trải qua những thăng trầm từ vị trí sĩ quan, rồi đi qua trại cải tạo, sau lại bôn ba kinh tế mới.

Giờ đây, ông An Trường cho biết con trai làm rể ông quản giáo cũ, "hai ông xui gia thuờng nhậu với nhau, nhắc chuyện cũ, cả nhà cười ra nước mắt."

Mời quý vị chia sẻ kỷ niệm của mình qua bài viết có độ dài từ 500 - 1000 chữ. Nội dung là suy nghĩ của quý vị về một khía cạnh liên quan Việt Nam 30 năm qua - cảm nhận về một Việt Nam hôm qua, hôm nay.

 

Chuyên của ban Đan, TP. HCM

 

Những ngày tháng Ba này của 30 năm trước tôi c̣n là một đại úy quân đội miền Nam. Tôi muốn được tâm sự đôi điều để những người từng là đối nghịch bên này, bên kia hiểu lẫn nhau. Nếu có sự ǵ phiền th́ cũng ngoài chủ ư, lớp tuổi tôi già rồi, bất tài, không tham vọng, và cũng không có ǵ để tiếc nuối, dân tộc là trên hết.

Tôi kỳ vọng lớp thanh niên, đảng viên, quân nhân trẻ, những người VN nắm cơ hội của đất nước hôm nay nh́n lại hoàn cảnh của đất nước ḿnh, của thế hệ hơn 30 năm trước làm kinh nghiệm, để phục vụ đúng đắn cho dân tộc.

Đơn vị tôi ngày đó là sư đoàn 22 bộ binh, đồn trú gần Quy Nhơn, chúng tôi thường hành quân khắp vùng 2 từ Tuy Hoà đến Bồng Sơn, lên tới Pleiku,Phú Nhơn, Phú Bổn, Kontum, Dakto, Daksut.

Một trong những đối thủ ngang ngửa của chúng tôi lúc bấy giờ là sư bộ 320 Sao Vàng của miền Bắc.

Tôi không muốn dài ḍng nhắc lại chuyện hơn thua mặc dù c̣n nhớ rơ những biến chuyển của cuộc chiến.

Tôi đă bị bắt trên bờ biển Quy nhơn, ngày 29 tháng Ba năm 1975, sau hai ngày sư đoàn chúng tôi chống trả lẻ loi, không ai màng yểm trợ.

Sau gần một tháng nằm tù thoi thóp trong Trung tâm cải Huấn Quy Nhơn với buông xuôi chấp nhận "vận nước đă đến rồi", tôi mong chiến sự sớm kết thúc, cầu gặp lại mẹ tôi, vợ con tôi sau những năm dài chinh chiến.

Những ngày cuối tháng Tư nếu đồng đội của tôi đang cố gắng chống trả để bảo vệ một Sài G̣n hỗn loạn, th́ trong tù ở Quy Nhơn tôi lại mong cho họ sớm chấp nhận thua. Tôi bối rối bởi những loa phóng thanh phát tin từ Hà Nội, tôi khiếp nhược bởi hàng trăm chiến xa T54, hàng trăm khẩu sơn pháo từ miền Bắc chuyển vô được tập trung hàng đêm quanh trại tù chờ tiếp tục tiến về Nam.

Tôi biết trong ṿng vây như thế, thành phố sẽ tan nát, dân Sài G̣n sẽ chết, rối loạn thêm rối loạn,... mà rồi cũng phải thua Thôi th́ thống nhất bất cứ giá nào, chiến tranh đă làm đất nước quá kiệt kệ, đă gieo tang thương cho nhiều thế hệ Việt Nam, CS th́ cũng là con người, tôi đă suy nghĩ thế.

Sáng 30 tháng Tư tin ông tổng thống Dương Văn Minh kêu gọi đầu hàng, nhiều người trong chúng tôi hụt hẫng, tuyệt vọng,và đă khóc, nhưng phải thông cảm cho ông ta v́ chính chúng tôi cũng là những kẻ bất lực, muốn chấm dứt sự căng thẳng phải đợi chờ những ǵ tàn khốc nhất.

Tôi thương cảm, tủi hổ khi nghe kể những binh sĩ miền Nam đă phải cởi bỏ quân phục thay bằng đồ dân sự, và đau ḷng hơn nữa kể từ đó chúng tôi thành những tên phản quốc!

Sau đó ngày nào trung tâm cũng nhập thêm nhiều tù mới, họ là sĩ quan, là giáo chức biệt phái được trở về từ Sài G̣n, nhưng tới Quy nhơn th́ bị nhốt lại, tổng số lên đến 6,7 trăm người,bao gồm cả những binh sĩ, hạ sĩ quan bị bắt trên bờ biển.

Tất cả sống chen chúc, ăn uống dơ bẩn và kham khổ, bị mạt sát mỗi ngày, mà không biết số phận sẽ ra sao.

Cho đến khi thống nhất hết miền Nam, chúng tôi được bước vào những bài học căn bản về chế độ, về lịch sử, rồi một hôm ông tỉnh đội trưởng B́nh Định đến phủ dụ ".... sẽ có ngày chúng tôi và các anh sẽ cùng chung một chiến hào, chúng ta sẽ c̣n tiếp tục giải phóng các dân tộc anh em, trong đó có cả dân tộc Mỹ... " Nghe càng thêm tuyệt vọng v́ ông không hứa hẹn một ngày nào phóng thích.

Qua báo chí lúc bấy giờ là tờ Sài G̣n Giải Phóng và tờ Tin Sáng chúng tôi cũng biết ban quân quản thành phố HCM quy định thế nào về thời gian tŕnh diện học tập cho các cấp quân dân chính của miền Nam , và cũng mong được dễ dàng như quy định, tôi chấp nhận cải tạo là việc đương nhiên của bất cứ chính quyền nào trong trường hợp tương tự.

Thế nhưng vào trung tuần tháng Sáu , khi kỳ hạn trở về của các sĩ quan cấp tá sắp măn, một biến cố phản động không rơ ràng lắm phát hiện tại nhà thờ Vinh Sơn trên đường Trần Quốc Toản, Sài G̣n đă khiến chúng tôi thầm hiểu đó sẽ là lư do ngày về rất mù mờ.

Tôi trải qua lần luợt 5 trại tù, chỉ ở Trung Tâm Cải Huấn Quy nhơn là chúng tôi bị vây hăm 3 tháng trong bốn bức tường cao, sau đó ra G̣ Bồi đắp đê ngăn mặn, 4 tháng trời sống trên cù lao hoang, ngày 10 tiếng ngâm ḿnh dưới nước, móc x́nh,đào đất, khiêng đá đắp đê,hy vọng một ngày về chính thức, không có ai v́ đói khổ mà dám bỏ trốn.

Tiếp theo 6 tháng trên núi rừng Vĩnh Thạnh, chặt cây, đốt rừng làm rẫy, đào huyệt chôn bạn bè bất hạnh ....

Chẳng nơi nào tôi ở tù nhà nước tốn một ṿng vây kẽm gai, ai c̣n sức sống th́ vẫn hy vọng lao động tốt sẽ có ngày về. Ai c̣n có được vợ con thăm nuôi th́ c̣n hy vọng để sống, c̣n ư thức chấp hành tốt cho vợ con hy vọng.

Sau đó tôi đổi xuống An Trường hơn một năm,v tự vây kẽm gai vài ba sợi để phân giới hạn, tự làm lấy mái tranh che nắng mưa, tự chặt củi đốt rừng làm rẫy nuôi thân, lâu lâu được học tập bồi dưỡng tinh thần, nhưng c̣n mệt xác hơn là lao động.

Rồi phấn đấu lao động tốt, sau 3 năm hơn hai tháng tôi đă được tự do.

Tôi khai về gia đ́nh ở Phan Thiết, không ngờ trước đó vợ tôi đă đem con về cha mẹ ở Phan Rang, may, bán áo quần trẻ con và đă có hộ khẩu ở đó.

Nhưng nhờ thế tôi đă t́m cách chỉ ḿnh tôi lên Gia Nghĩa đi kinh tế mới.

Mấy năm học tập, giúp tôi biết chặt cây làm cḥi, cuốc đất trồng khoai, sắn, lâu lâu nhớ vợ, cần thêm gạo, mắm muối th́ xin phép cán bộ nông trường về Phan Rang, Phan Thiết mấy ngày, thế mà thấm thoát được 3 năm, vợ tôi sanh thêm hai cháu gái.

Nếu không có mấy năm học tập, tôi không biết những ngày sống như thế là hạnh phúc, mặc dù nh́n lên không bằng ai, nhưng nh́n xuống vẫn c̣n đông lắm.

Ba năm lủi thủi kinh tế mới, thiếu dinh dưỡng, bịnh tật, chẳng lo được ǵ cho vợ con. May mắn vợ tôi giỏi buôn bán, chạy chọt được hộ khẳu vô B́nh Chánh, Sài G̣n để các con có chút tương lai . Thế là tôi trốn theo, sống lén lút với vợ con không có hộ khẩu cho tới bây giờ!

Cũng v́ thế khi có chương tŕnh HO cho tù cải tạo tù 3 năm đi Mỹ, tôi làm ǵ có giấy tờ hợp lệ, mặc dù vợ tôi là "nữ hoàng chạy chọt" mà vẫn sợ bể mánh th́ tôi lại vô tù.

Bây giờ tôi không dám nh́n xuống, sợ không c̣n thấy ai!

Nhưng cũng an ủi, các cháu bây giờ đă lớn và thành đạt, duyên số đẩy đưa một cháu trai lớn làm rể một ông quản giáo cũ của tôi, hai ông xui gia thuờng nhậu với nhau, nhắc chuyện cũ, cả nhà cười ra nước mắt.

 

 

 

Hành trình bè ban cùng đi với nhau

 
'Những t́nh bạn ngang trái không thua t́nh yêu dần lùi vào bóng tối thời gian'

Tiếp tục chuỗi câu chuyện kể về những kỷ niệm liên quan biến động trong lịch sử Việt Nam 30 năm qua, chúng tôi xin giới thiệu bài của độc giả lấy Trang Dung ở Trà Nóc.

Bạn Trang Dung nhớ lại thời kì những năm cuối thập niên 1970 khi "nghe BBC, VOA phải lấy mấy cái gối đè lên."

Sang thâp niên 1980, "những trận đói và những bữa no, ông hóa thằng, thằng thành ông, thang giá trị thay đổi lớn; cẩn thận kẻo chóng mặt."

Mời quý vị chia sẻ kỷ niệm của mình qua bài viết có độ dài từ 500 - 1000 chữ. Nội dung là suy nghĩ của quý vị về một khía cạnh liên quan Việt Nam 30 năm qua - cảm nhận về một Việt Nam hôm qua, hôm nay.

 

Chuyên của ban An Trường
    

Ngày 30/4/1975 của tôi không có nhiều ấn tượng lắm.

Lính bên kia mặc áo vải nylon, có người mặc xà lỏn, có người vẫn cởi trần, nón tai bèo và các lọai nón khác nhưng không có nón sắt, tiến dần vào thị xă.

Những tiếng ùng oàng đến trưa th́ lặng ngắt. Lá cờ vàng được kéo xuống.

Chú tôi nghe đài, cởi bộ quân phục treo lên, đọan đứng nghiêm chào bộ đồ trận với tất cả gù vai, sau đó cuộn lại cùng với khẩu súng rồi vất hết xuống giếng bên nhà. Ba tôi gom hết giày trận, quần áo khaki vào thùng phuy, chế xăng, châm lửa.

Mẹ tôi ôm mấy anh em với cái bọc hành trang chuẩn bị tản cư.

Hồi đó nhà nào cũng có một bọc may sẵn với những đai xách tiện để khóac lên vai. Tôi chờ đón một cuộc hành tŕnh mà không hay hành tŕnh đă bắt đầu.

Rồi Ba tôi đi cải tạo, nhà tôi dọn đi. Nhiều chú bác trong gia đ́nh cũng cải tạo, một số khác th́ trên núi về, làm lớn nhỏ hay bệnh hậu đều có.

Mẹ tôi phải chạy gạo từng bữa để nuôi chúng tôi và thăm nuôi Ba tôi.

Chúng tôi theo chân bà đi khắp các nơi, Ba Rinh, Bàu C̣n, Trà Quít, U Minh, Thiết Giáp, Thẩm Vấn …bởi v́ chúng tôi ở nhà cũng không có ai giữ nổi.

Ba luôn dặn Mẹ phải bám nơi nào có lộ và có điện mà sống, thế nên Mẹ xoay xở không đi kinh tế mới trong sự chống chọi với cái đói và đấu đá của những nhân viên mới.

Những trận sốt xuất huyết và những đoàn xe kinh tế mới, nặng nề như nhau, lại chừa chúng tôi ra. Mẹ tôi ngẫu nhiên được phân công dạy bổ túc cho một nhóm cán bộ nên có hôm được cho một nón lá gạo hay nải chuối.

Ba gởi quà ra: những cây lược bằng nhôm máy bay, bằng sừng (có lẽ không khác chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng là bao)… rồi một bầy tu húyt bằng đất sét mà tôi luôn bị cấm thổi đọan “một ngàn năm đô hộ giặc Tàu.“

Năm 1978, Ba về và đi tŕnh diện mỗi tuần một lần v́ chưa có quyền công dân, đặc biệt năm 1979, 1980 thường xuyên phải tŕnh diện đột xuất mà mỗi lần đi, ông suy nghĩ lung lắm!

Phải làm đủ mọi nghề từ hớt tóc đến vớt rác, ông vẫn dành thời gian kèm chúng tôi học.

Nghe BBC, VOA phải lấy mấy cái gối đè lên. Chúng tôi biết mến nhạc Trịnh, Khánh Ly và Phạm Duy, Thái Thanh từ những ngày nghe đài gối đó.

Ở miền Nam, cái đói và nghèo khó chưa chia rẽ lũ trẻ chúng tôi v́ hồi đó hầu như ai cũng đói. Thế nhưng nếu theo đuổi sự học th́ khoảng cách lư lịch làm bạn bè phải xa nhau.

Chúng tôi may mà được đi học, Cha Mẹ c̣ng lưng làm mà trả nợ cho những chuyến hàng thời ngăn sông cấm chợ bị trạm Tân Hương,Đầu Sấu tịch thu. Bạn bè tôi con thương binh liệt sĩ CS cũng đói kém & mến nhạc yêu đàn (gối) có khác ǵ chúng tôi!

Từ đọan các năm 1980 đến nay, thay đổi nhiều lắm, những trận đói và những bữa no, ông hóa thằng, thằng thành ông, thang giá trị thay đổi lớn; cẩn thận kẻo chóng mặt!

Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi nghề mỗi ngă, kẻ chết ng̣ai biển, kẻ hy sinh ở K, kẻ ở nước ngoài, kẻ c̣n trong quân ngũ & kẻ là công nhân và cảm nhận về quăng thời gian 30 năm qua chắc cũng khác nhau.

Những khổ đau và hạnh phúc đi kèm như bia mậu dịch kèm đậu phộng.

Những t́nh bạn ngang trái không thua t́nh yêu dần lùi vào bóng tối thời gian.

Chúng tôi thấy, cảm nhận, suy nghĩ và hành động có lẽ khỏi cần dẫn dắt.

Đối với tôi, đó là một cuộc hành tŕnh mà chúng tôi đă cùng đi với nhau, không ai ném ai hay nhảy nổi ra khỏi cỗ xe tốc độ của lịch sử kỷ niệm đó cả.

Chúng tôi làm việc và hy vọng rất nhiều ở ngày tới.

Lê Chi


Câu chuyện của ông An Trường nhắc lại cho tôi sự việc nhà thờ Vinh Sơn ở Sài G̣n. Nhà tôi ở ngay bến xe đi Đà Lạt trên đường Lê Hồng Phong. Sáng sớm hôm ấy tôi không nhớ rơ ngày, bỗng dưng một toán bộ đội, công an đập cửa xông vào nhà tôi, chạy lên ban công sau nhà ở lầu ba, rồi tôi nghe súng bắn đi xối xả, từ nhà tôi và mấy nhà chung quanh, lâu chừng 5, 10 phút. Cả khu phố im lặng, tôi ôm hai đứa con rúc dưới gầm cầu thang.

Chừng mấy giờ sau th́ bộ đội công an rút ra khỏi nhà chúng tôi. Tôi và ba tôi ḅ lên sân thượng th́ thấy phía sau nhà thờ Vinh Sơn, cách nhà tôi vài trăm mét có nhiều vết đạn lỗ chỗ. Mấy ngả đường sau đó bị bao vây gần hết cả ngày, chợ búa trong hẻm không bán buôn.

Sáng hôm sau tờ Tin Sáng loan tin là nhà thờ Vinh Sơn của cha Minh ( có lẽ mục sư th́ đúng hơn) có tàng trữ hàng ngàn truyền đơn phản động đứng tên "Thống Soái Nguyễn Cao Kỳ", có dấu một súng lục, một bộ đồ với quân hàm đại Úy ngụy. Ngoài ra c̣n bắt được hàng triệu tờ tiền giả, máy in mấy triệu giấy bạc giả một ngày, máy liên lạc xuyên đại dương, kèm theo h́nh hai cái máy bự như hai cái va-li đen. Ba tôi lẩm bẩm "Cái chức vụ, cái con người nghe đến là đă thấy phát ghét rồi", c̣n tôi nghĩ ngu ǵ mà ngu quá, lúc này mà c̣n giấu ba cái quân hàm với quần áo Sĩ quan ngụy. C̣n máy in nữa chứ, nhỏ xíu mà in được cả mấy triệu tờ giấy bạc nhiều màu một ngày, chắc là tôi dốt đặc với loại máy tối tân này. Mẹ tôi th́ thực tế hơn "Thôi thế là chồng mày đến bao giờ mới được về ".

  

David Hồ, Anh quốc
Câu chuyện của bạn An Trường, tp.HCM cũng giống như chuyện của ông ngọai tôi ở Việt nam. Nhưng chỉ khác là ông ngọai tôi là bộ đội đánh Pháp trận Điện Biên Phủ năm 1954. Về thăm nhà sau bao năm xa cách 2 ông cháu rất hay nói chuyện và tranh luận về chính trị.

Ông ngọai tôi có vẻ hài ḷng và măn nguyện về cuộc sống hiện tại ở VN. Cái ǵ ông tôi cũng so sánh với cái ngày c̣n đánh Pháp. Đối với ông tôi th́ cái ǵ cũng cực ḱ phát triển. Ông có hỏi tôi là liệu đến bao giờ th́ Việt nam ḿnh được bằng châu Âu bây giờ. Tôi trả lời là phải đến 1 trăm năm nữa th́ ông ngọai tôi tỏ ra rất buồn! Tôi chỉ mong sao cho ông ngọai tôi sống thật lâu để được chứng kiến xem lời tôi nói có đúng hay không.

 

'30 năm, tưởng mới hôm qua'

 

Sau câu chuyện về người cha giữa biến động 30 năm trước của bạn Văn Dũng, Đà Nẵng, trang web đài BBC lại nhận được bài của bạn ký tên Hà, ở TP. HCM. Xin giới thiệu với quý độc giả:

 

Chuyên của Jannie Trần, Hoa Kỳ

 
Sau 30 năm mọi chuyện đă yên rồi, nhưng mỗi lần đến tháng Tư, đêm nằm vắt tay lên trán thao thức tôi vẫn có cảm giác hoảng loạn như chuyện gia đ́nh tôi mới xẩy ra hôm qua.

Trước tháng Tư năm 1975, ba tôi là thượng sĩ nhất truyền tin trong phi trường Tân Sơn Nhất, ông đă hai lần được tu nghiệp ngắn hạn bên Mỹ. Mẹ tôi làm lao công nhà bếp cho toà đại sứ Mỹ.

Bà nội tôi hồi ấy gần bẩy mươi, ở nhà trông coi các cháu. Chị em chúng tôi có tất cả 10 người, tôi lớn nhất 15 tuổi, và em nhỏ nhất của tôi hơn hai tuổi.

Những ngày tháng Tư năm 1975, cả Sài G̣n, cả miền Nam là một địa ngục hỗn loạn. Dân ở xa chạy về ngơ ngác đầy đường và dân thành phố th́ cũng hoang mang, nhốn nháo chạy loanh quanh, chẳng ai biết phải ở lại hay đi, và làm sao có thể ra đi.

Luôn luôn có tiếng súng, tiếng rượt bắt ǵ đó trong thành phố, tiếng súng lớn, tiếng bom gầm từ xa, đâu đó bị pháo kích ́ ầm, xen lẫn c̣i cứu thương, c̣i báo động.

Ba tôi bị cấm trại từ lâu, chỉ chạy Honda về nhà chốc lát, vừa ăn cơm vừa lo âu ḍ đài nghe BBC, nghe VOA.

Mẹ tôi th́ ngày nào cũng vội vàng chạy đi chạy về từ chỗ làm, lúc nào cũng ôm theo một túi giấy tờ.

Học tṛ chúng tôi th́ nghỉ học ngơ ngáo chờ biến cố.

Mẹ tôi xin được cho cả nhà di tản theo một trong mấy chuyến bay chót của toà đại sứ Mỹ.

Chiều ngày 27 tháng Tư, theo xe bus của Mỹ vào phi trường, tất cả gia đ́nh tôi 13 người đă ngồi chen chúc trên sàn một phi cơ C130.

Trong khi chờ đợi, bỗng ba tôi ôm bà tôi, ôm mẹ tôi, vội vàng xoa đầu chúng tôi rồi chạy ra phía đuôi phi cơ để xuống, mặc dù một nhân viên trên phi cơ cản lại. Thế là bà tôi, mẹ tôi, chúng tôi cùng oà lên khóc, chạy xuống theo ba tôi, bỏ cả mấy túi hành lư.

Ngay sau đó th́ máy bay cũng lăn bánh ra phi đạo, cả nhà tôi ôm nhau khóc trên phi trường, sau nhờ có một xe nhà binh đơn vị ba tôi chở về nhà.

Mẹ tôi, và chúng tôi rất buồn, nhưng thông cảm v́ phút chót ba tôi không muốn mang tội đào ngũ.

Ngày 30 tháng Tư 1975 sau khi ông tổng thống Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng, ba tôi hơ hải chạy về, rồi ba mẹ tôi đem tất cả áo quần lính, giấy tờ, h́nh ảnh xé bỏ, chúng tôi phụ đào lỗ chôn.

Ít hôm sau gia đ́nh tôi phải dọn ra khỏi khu gia binh, nhưng ba mẹ tôi t́m mọi cách không đi kinh tế mới.

Ba tôi làm đủ nghề từ phu khuân vác ở chợ, chặt củi trên Tây Ninh, phụ rửa nylon vụn vớt từ kinh rạch. C̣n mẹ tôi khi bán xôi, khi bán bún rong, vắt sức nuôi 10 đứa con đi học, bữa no bữa đói.

Sau nhờ ba tôi gửi được đứa em trai 15 tuổi vượt biên qua Mỹ, sống với một gia đ́nh bảo trợ, nó vừa bán báo, vừa xin trợ cấp đi học, cần kiệm giúp gia đ́nh sống qua ngày.

Chị em tôi bây giờ đều đă tốt nghiệp đại học, và đều đi làm cho công ty ngoại quốc, đời sống cá nhân tạm ổn định.

Ba mẹ tôi đă sống ở Mỹ hơn một năm nhờ em tôi bảo lănh.

 

Gach nối giữa hai bờ Mỹ Viêt

 
Khoảng ba triệu người Việt đang sinh sống tại Mỹ

Kỳ trước chúng tôi đã giới thiệu câu chuyện của bạn Hà, ở TP. HCM kể về kỷ niệm gia đình bạn từ những ngày biến động cho đến thời hòa bình hôm nay.

Bạn Jannie Trần, sau khi đọc, viết thư cho đài BBC nói rằng: "Đọc chuyện của Hà tôi cũng muốn kể lại câu chuyện của cha mẹ tôi nhưng tôi ngại v́ bên phe ba tôi là phe thua mà nói hay cho ḿnh th́ khó lắm."

 

Chuyên của ban Hà, ở TP. HCM

 

Nhưng điều làm cho Jannie vẫn muốn viết là khi bạn đọc các lời phẩm bình của những người khác quanh câu chuyện bạn Hà:

"Đọc câu chuyện của Trần Thắng th́ tôi thấy chiến tranh làm cả hai phe đều đau khổ. Đọc kỹ tôi hiểu Trần Thắng công bằng ,người có học biết suy nghĩ đúng, giúp tôi không ngại viết về chuyện của tôi mặc dù tôi không biết giỏi chữ Việt, tiếng Việt lắm."

Mẹ tôi sanh ra tôi ở Guam ngày 1 tháng 5 năm 1975, lúc nhỏ tôi và mẹ sống với ông bà ngoại và hai người em trai của mẹ ở Kansas City.
Tôi là người VN nhưng chưa bao giờ đặt chân trên nước VN, tôi chỉ biết về chiến tranh VN khi học trung học, và khi coi TV, nhưng ông ngoại không bao giờ giải thích cho tôi mà luôn lắc đầu "tầm bậy". Có lẽ "tầm bậy" thật v́ tôi nghe nói bây giờ ở trường học đă sửa đổi nhiều về cách nh́n cuộc chiến VN rồi.

Khi nhỏ tôi luôn hỏi mẹ tôi về ba tôi, mẹ tôi chỉ khóc không trả lời, một hôm bà ngoại nói ba tôi bị tù trong rừng bên VN.

Tôi xấu hổ v́ có ba ở tù nên không muốn biết về ba nữa.

Mẹ tôi lâu lắm mới nhận được thư của ba tôi viết trên những tờ giấy màu xám, tôi chưa thấy ai làm mẹ tôi khóc nhiều như ba tôi, có hôm mẹ tôi khóc xưng mắt phải nghỉ làm.

Ngoài bài tập về nhà của cô giáo, mẹ tôi c̣n bắt tôi học chữ Việt, nói tiếng Việt với mọi người trong nhà, nhờ thế tôi biết chút Việt ngữ, và có thể viết thư, đọc thư của ba tôi.

Suốt mười tám năm tôi chỉ biết ba tôi qua những lá thư rất ngắn, rất cảm động và tôi đă viết thư cho ba tôi mấy lần cũng rất ngắn.

Hồi tôi mười bốn, mười lăm tuổi tôi mới thấy được h́nh của ba tôi, của mẹ tôi lúc c̣n trẻ và lúc họ làm đám cưới từ bà con bên VN gửi qua.

Khi đó mẹ tôi mới kể là hai người đă kết hôn chừng một năm trước khi phải di tản.

Ba tôi là một sĩ quan miền Nam VN, ba tôi đă là trung tá, ông chỉ huy hơn một ngàn bộ binh ở Ban Mê Thuột, lúc quân miền Bắc chiếm Ban Mê Thuột th́ ông chạy được về Sài G̣n, đi chỉ huy đơn vị lính khác.

Ngày 29 tháng Tư ông c̣n về nhà lo cho mẹ tôi và gia đ́nh ông bà ngoại xuống tàu hải quân di tản.

Nhưng đến ngày 30 tháng Tư th́ nghe tin miền Nam mất, mẹ tôi xỉu trên tàu Mỹ, máy bay trực thăng chở đến Guam th́ sanh ra tôi sớm gần một tháng.

Ba năm sau mẹ tôi mới biết tin ba tôi bị tù ở miền Bắc, đến năm 1987 ông mới được tha về Sài G̣n. Nhưng chờ mẹ tôi lo bảo lănh lâu quá v́ giấy tờ bị lạc, năm 1989 ba tôi theo người ta vượt biên qua Campuchia, ông bị bắt tù gần hai năm nữa ở vùng biên giới.

Mỗi lần như thế là mẹ tôi lại khóc ngất,bà ngoại th́ chỉ biết an ủi " hôi, nó không chết là may rồi", bao nhiêu tiền dành dụm mẹ đều lo cho ba tôi hết.

Đến khi tôi thấy mẹ tôi không c̣n khóc được nữa, th́ đến phiên bà ngoại tôi lúc nào cũng rấm rức, bác sĩ khám phá ra mẹ tôi bị ung thư màng não. Ông ngoại tôi nhờ nhà thờ giúp can thiệp lo cho ba tôi được qua đoàn tụ gấp, nhưng khi tôi gặp được ba tôi, th́ mẹ tôi đă qua đời hơn một tháng.

Để đáp lại chung thủy của mẹ tôi, ba tôi đă mua sẵn miếng đất bên mộ mẹ tôi.

Chiến tranh VN đă chấm dứt được 30 năm, tôi cũng vừa tṛn 30 tuổi, tôi đă hoàn tất việc học như mẹ tôi ước muốn, tôi đă có một mái ấm gia đ́nh hạnh phúc, các con tôi được ba tôi chăm lo mỗi ngày.

Nhưng trong đầu tôi vẫn tủi phận ḿnh là đứa trẻ khi có mẹ th́ không gần cha, khi gặp cha th́ không c̣n mẹ, tôi chỉ là một gạch nối giữa hai chữ ba - mẹ, tôi chỉ là một con người giữa hai nước Mỹ và Việt.

Tôi không thích tham vọng và oán ghét chiến tranh, cầu chúc VN không c̣n bị tham vọng và không c̣n xảy ra chiến tranh.

..................................................................................................

Pham Minh, Pomona
 
Chào bạn Quang Liêm, Cám ơn bạn có lời chia sẻ nhưng tôi nghĩ chắc tôi chọn nơi này làm quê hương mất rồi , đừng kêu tôi mất gốc hay tôi không nghĩ đến Việt Nam, chắc tại cái Việt Nam hiện nay không c̣n thích hợp với tôi chăng?

Không c̣n có ǵ làm tôi gắn bó, không c̣n cơ hội cho tôi sống như một cuộc sống b́nh thường mà tôi muốn có? Một cuộc sống ổn định và b́nh yên theo cả tinh thần lẫn vật chất. Chuyến đi Việt Nam vừa rồi cuả tôi sau 10 năm xa quê, lần đầu tiên trở lại Việt Nam, tôi như lạc lơng và cảm giác như nơi đó không phải là cuả ḿnh, những cảm giác bồi hồi ban đầu và sau đó thay thế bằng cảm giác chán chường và khó chịu.

Phải nói Việt Nam có rất nhiều thay đổi, nhưng cái thay đổi quá hổ lốn và dường như không có căn bản. Buồn thật hả bạn, tôi chịu đựng như vậy cả tháng trời và bạn biết không, cảm giác rất là thoải mái khi máy bay rời Việt Nam và khí hậu dễ chịu ở Soul ( Nam Hàn) , rồi cái cảm giác như ḿnh về đến nhà khi đặt chân đến phi trường Los Angeles.

Buồn vậy đó bạn. Trong thời gian tôi ở Việt Nam, tôi đi đó đi đây cho biết sự t́nh, đi cho biết sự thay đổi như thế nào, và tôi đi không phải là đi như kiểu cưỡi ngưạ xem hoa. Tôi tự chạy xe Honda đi xung quanh Sá G̣n, rồi xách ba lô leo lên xe đ̣ đi mấy tỉnh khác, đi một ḿnh để không ai biết ḿnh là ai. Xe đ̣ thường tôi cũng đi, xe đ̣ chất lượng cao tôi cũng thử , bao xe tọn gói tôi cũng làm qua , đi tàu cánh ngầm ra Phú Quốc, mua vé máy bay một chiều trở về Sá G̣n, hầu như tôi thử hết.

Rất tiêc là chuyến đi ngắn ngày không đủ thời gian cho tôi t́m hiểu mọi thứ cũng như vào những tụ điểm ăn chơi để xem mọi người ăn chơi ra sao. Nhưng những nơi tôi đi qua, những ǵ tôi chứng kiến, những con người tôi tiếp xúc làm cho tôi càng chán ngán Việt Nam hơn. Tôi không thể làm những ǵ lương tâm tôi muốn làm, tôi rụt rè, nhát gan không dám cho tiền những trẻ hay người bất hạnh v́ được cảnh báo là sẽ rất phiền nêú ḿnh làm như vậy, tôi thấy t́nh người trơ trơ như gỗ đá, tôi chứng kiến con người chỉ chú trọng tới vật chất, coi trọng đồng tiền, t́nh cảm giả trá, coi thường người bất hạnh.

Giàu nghèo quá cách biệt. Bạn biết không, khi tôi nhận thức được trị giá cuả đồng tiền bên đó là lúc tôi không dám tiêu sá tiền nữa, những đồng tiền cuả tôi, do chính mồ hôi và công sức tôi làm ra, nhưng giờ sao thấy nó khác biệt quá. Một bữa ăn trị giá mấy chục đô tôi tiêu sài bên này tôi cảm thấy b́nh thường, nhưng tôi không thể làm như vậy khi tôi ở Việt Nam.

Bạn nghĩ sao một đĩa thịt rừng có hơn trăm ngàn đồng nhưng có người đứng bên nướng cho bạn, bạn ngồi ăn trong nhà cḥi, một ḿnh bạn ngồi nh́n xuống hồ, khung cảnh rất nên thơ và người nướng thịt cho ḿnh là một ông cụ già không dám ngồi với ḿnh mặc dù ḿnh mời người ấy ngồi và cùng ăn với ḿnh. Không c̣n hứng thú hả bạn.

Đành rằng kẻ giàu người nghèo nơi nào cũng có nhưng nó không quá phân biệt và quá! hà khắc như ở Việt Nam. Tôi như bị lạc lơng là vậy đó. Theo tôi nghĩ khi nào xă hội cởi mở, không c̣n nhiều bất công, và t́nh người vơí người là ḷng chân thành th́ chắc lúc đó tôi sẽ trở lại, nhưng t́nh h́nh như bây giờ th́ chắc không, thà tôi đi du lịch ở nơi khác c̣n thấy thoải mái hơn là đi về gặp những cảnh không hay ở Việt Nam Mong bạn hiểu.

Quang Liêm, TP. HCM
Chào bạn Trần và Phạm Minh: Tôi là con của những người tù, nhưng chỉ khác là ba và mẹ tôi là cựu tù chính trị Côn Đảo, là những người CS.

Do vậy, tôi biết những ǵ mà các bạn con cựu tù gặp phải. Cả tuổi thơ tôi từng chứng kiến những cơn động kinh của mẹ, những lần mẹ đau đớn do những vết thương cũ trong người do ngày xưa bị tra tấn.

Những sản phẩm mà những người thường mệnh danh là tự do mang lại. Nhưng mẹ tôi vẫn thường nói: "hăy nh́n về phía trước v́ cuộc sống chỉ có tiến". Tôi sẽ rất vui khi được đón tiếp các bạn ở VN, nơi chúng ta bắt tay nhau hàn gắn, để cùng dựng xây tổ quốc.

Phạm Minh, Pomona, Hoa Kỳ
Thành thật chia sẻ nỗi buồn của bạn, bản thân tôi không có quá thê thảm như bạn. Nhưng cũng là một đưá trẻ sinh sau ngày 30 tháng tư, tôi sinh 13 ngày sau ngày khoí lửa, ba th́ đi tù gần 7 năm.

Suốt thời thơ ấu tôi chỉ gặp ba trong những lần cùng Mẹ đi thăm Ba trong trại cải taọ. Ba chuyển traị hết từ Vườn Đào đến Xuyên Mộc, rồi khi ba ho lao gần chết th́ được thả về. Kết quả cuả những năm tháng tù tội là mất hai cái răng cửa do cai tù đánh và một thân bệnh hoạn mà di chứng là ba tôi mới bị tai biến mạch máu năo cách đây mấy năm.

Nhớ lại hồi nhỏ nhiều lúc bị Ba đánh mà không hiểu ḿnh bị đánh v́ chuyện ǵ, giờ lớn lên, ra ngoài này mới hiểu la do ảnh hưởng của những năm tù tội v́ Mẹ thường bảo Ba không phải là người như vậy nên đừng có oán hận Ba làm ǵ. Nhiều lúc t́nh cảm giữa hai cha con không hẳn được như ḷng ḿnh mong muốn v́ biết rằng giữa hai cha con không có ǵ nhưng do xa Ba quá lâu trong thớ thơ ấu và gần Mẹ hơn nên t́nh cảm giữa ḿnh và Mẹ thoải mái hơn so với t́nh cảm giữa hai cha con.

H́nh như hai cha con khó ḷng nói chuyện ǵ lâu, cứ như là khắc khẩu vậy đó, và khi ấy Mẹ lại là người trung gian giữa hai cha con.

Nhiều lúc mong Ba hiểu ḿnh nhưng h́nh như có cái ǵ đó vẫn không làm ḿnh vui như những mối liên hệ cha con như người khác. Ba h́nh như lúc nào cũng muốn ḿnh trở thành một người mà h́nh như Ba đă mất trong quá khứ trong khi đó ḿnh lại muốn ḿnh làm chủ bản thân ḿnh.

Bản thân chỉ có ḿnh là con trai trong nhà nên Ba bắt ḿnh cố gắng nhiều hay sao? Đôi khi cũng khó, ḿnh đă phấn đấu rất nhiều và cũng không thua kém ǵ chúng bạn nhưng Ba vẫn không hài ḷng cho lắm, v́ thế chỉ biết im lặng yên phận làm con.