Tạ
Ơn Thượng Đế Thanksgiving
Nguyễn
Quư Đại - Munich
Nước Mỹ
và Canada trở thành cường
quốc chừng 100 năm nay. Vài trăm năm trước
đó, vùng đất Bắc Mỹ là nơi mà những
người cùng khổ khắp năm châu đến t́m vàng
hy vọng thoát khỏi những khó khăn về kinh
tế hay chạy trốn v́ lư do tôn giáo. Miền đất
hứa của những người lao động nhọc
nhằn, đầy dẩy những nguy hiểm, bất công,
bóc lột, kỳ thị. họ phải chiến đấu
để bảo vệ. Vượt
qua nhiều khó khăn để thành lập Hiệp
Chủng Quốc Hoa Kỳ quốc gia độc lập, dân
chủ và giàu mạnh nhất thế giới.
„Ăn
trái nhớ kẻ trồng cây „ hàng năm ở
Canada vào đầu tuần lễ thứ 2 tháng Mười
có ngày lễ tương tự như lễ Tạ ơn
ở Hoa Kỳ (1) Vào thứ Năm cuối cùng của tháng
11, người Mỹ thường ăn mừng lễ này
bằng cuộc họp mặt của đại gia đ́nh,
mời họ hàng, bạn bè quây quần thật đông
bữa ăn vào dịp Lễ Tạ Ơn để
tạ ơn người tạ ơn đời
Tạ ơn là
truyền thống của mỗi dân tộc đều khác
nhau, từ ngàn xưa người ta tin các vị thần
linh đă làm cho mùa màng được tươi tốt
gia súc sinh sản nhiều và nhờ đó cuộc sống
được ấn no. Dân tộc Việt Nam tại các
thôn quê thường tổ chức tổ chức ngày
hội tế lễ Kỳ Yên, cúng Thành Hoàng, đầu
vụ mùa gặt luá có cúng cơm lúa mới...
các đời Vua có tục tế lễ ở Nam Giao
để tạ ơn trời đất, nhờ mưa
thuận gió ḥa đêm lại no cơm ấm áo cho toàn dân..
Lịch sử
lễ Tạ Ơn Thanksgiving vào thời Tổng thống
Washington George (1732-1799) đă chọn ngày 26.11.1789 cho toàn
quốc, nhưng các tiểu bang thường chọn ngày
lễ Thanksgiving riêng. Măi
cho đến năm 1963 Tổng thống Abraham Lincoln
(1809-1865) chọn thống nhất ngày thứ Năm chót
của tháng 11 cho hợp chũng quốc Hoa Kỳ cho đến
ngày nay.
Khởi gốc
lễ Tạ Ơn Thanksgiving đầu tiên ở Mỹ Châu
của người Anh di cư vào tháng 11 năm 1621 tại
Plymouth, Massachusetts để tỏ ḷng biết ơn
với nhóm thổ dân da Đỏ và ngựi có tên
Tisquanto/ Squanto. Thuở ấy nhóm người gồm 102 người
Anh di cư gọi là Pilgrims
fathers gồm 35 người đạo Tin Lành cải cách
ly khai / Puritan separatists. Trước đó đă rời
bỏ Anh quốc sống ở Leyden Hoa lan.
Rời
bỏ Âu Châu tháng 9.1620 trên con tàu Mayflower vượt Đại
Đương đi t́m vùng đất mới. cuộc hành
tŕnh lênh đênh trên biển lúc đầu muốn đến
Jamestown, Virgina nơi đă có người di dân từ năm
1807, nhưng chẳng may gặp băo tố thời tiết
thay đổi con tàu Mayflower đến Cape Cod Bay vào ngày
21.11.1620. và quyết định chọn Plymouth Massachusetts làm
quê hương.
Đoàn
người di cư nầy đă phải chịu mùa đông
đầu tiên gian khổ, kinh hoàng trong đói lạnh, 46
người đă thiệt mạng. Trước hoàn
cảnh khốn cùng như một phép lạ thổ dân da
Đỏ đă cho họ bí rợ, thịt gà cứu giúp
họ sống qua mùa đông, Tisquanto cũng chỉ cách cho
họ trồng trọt săn bắn để lập
nghiệp.
Nhờ ư chí
quật cường đi
t́m tự do, mùa Đông giá
lạnh đi qua, họ trồng lúa ḿ, hoa màu xanh tươi,
nhờ mưa thuận gió ḥa giúp cho họ đủ
thực phẩm để sống và tích trử cho mùa
Đông tới.. Nhờ vậy lúc mùa đông sắp
về công việc giặt hái thu hoạch muà màng xong. „ uống nước nhớ nguồn, mang ơn
phải tạ ơn“ Nhóm
dân di cư Pilgrim mở
tiệc ăn mừng, cảm tạ Thượng Đế,
thổ dân da Đỏ được mời chung vui trong 3
ngày lễ để tỏ ḷng tri ân sự giúp đỡ
của họ. Từ đó trở đi ngày lễ
Thanksgiving thành một tập quán của Hoa Kỳ.
Bữa
tiệc thường có gà tây quay vàng, bí rợ (thức
ăn chính mà người da Đỏ đă mang tới cho
di dân) với những thứ rau như đậu que, khoai
lang, bắp, nấu nướng theo lối cổ truyền,
rau xà lách và bánh nhân bí ngô hoặc nhân hạt pecan và
mứt dâu cranberry loại bánh cổ truyền đặc
thù của Mỹ là bánh nhân bí đỏ và bánh nhân
hạt pecan .
Việt
Nam không có lễ Tạ Ơn, nhưng những di dân người
Việt đến Hoa Kỳ trong những thập niên qua, cùng
đón mừng lễ Thanksgiving trọng đại nầy,
gia đ́nh người Việt cũng ăn tiệc vui
mừng bên nhau cùng chung hưởng ân sủng của Thượng
Đế đă ban cho một đời sống êm ấm
trên đất nước tự do dân chủ. Chính
phủ Hoa Kỳ đă nhận người Việt Nam chúng
ta định cư làm lại cuộc đời, sau
biến cố ngày 30.4.1975 phải từ bỏ quê hương
giống như những người di dân đầu tiên
đến vùng đất mới gần 400 năm trước
.
1/
Pons Collins dictionary of the Enlish Language