Làm thuê nơi xứ Đài

Đài BBC Luân Đôn & Ư Kiến Nguyễn Quư Đại

 
Các nạn nhân vụ Trung Hữu
Các nạn nhân vụ án công ty Trung Hữu đang chờ tới ngày xử án

Chi Hương (không phải tên thât) sang Đài Loan làm thuê từ đầu năm nay. Giống như bao nhiêu người khác, chi chỉ nghĩ đơn giản rằng đi Đài Loan là có điều kiên đổi đời, nếu không đươc dấn vốn thì cũng kiếm đủ tiền trả nợ.

 

Nghe chương trình     -    Đài BBC Luân Đôn

 

Không những nợ của gia đình từ trước, mà cả những khoản nợ không lường được nảy sinh trong quá trình trước khi xuất cảnh sang xứ Đài.

Không phải chỉ riêng chị Hương, mà hầu như ai trong số các lao động Việt Nam xuất cảng sang Đài Loan, chẳng ít thì nhiều đều phải vay tiền để trang trải các phí tổn như hộ chiếu, visa, khám sức khỏe vv...

Tới Đài Loan công việc đầu tiên của họ là lao vào làm việc tính chuyện trả nợ. Trả càng sớm thì càng nhanh hồi vốn, bắt đầu tích lũy được cho bản thân mình và gia đình. Tuy nhiên, những khó khăn hồi ở Việt Nam xem ra không thấm vào đâu so với những gian truân của cuộc sống xứ Đài.

 

 Trước khi sang Đài Loan chỉ mong được làm việc kiếm tiền nuôi con ăn học, có ngờ đâu đến nông nỗi ngày nay

 

Chị Hương, nạn nhân vụ án xâm hại tình dục ở công ty Trung Hữu


Chị Hương chính là một trong số bảy phụ nữ Việt Nam sang Đài Loan làm việc đã bị chủ công ty môi giới cưỡng hiếp. Vụ án "Xâm hại tình dục lao động nước ngoài" xảy ra tại công ty Trung Hữu, vừa chính thức được công tố viện tỉnh Đài Nam khởi tố.

Hai cha con giám đốc công ty này là Hồng Khánh Chương và Hồng Minh Dụ đã bị bắt giữ từ tháng 5 năm 2005 sau khi có cáo buộc từ phía chị em là đã bị họ đánh đập và cưỡng hiếp.
 

Xâm hai tình duc - vấn nan hàng đầu

Xâm hại tình dục là một trong những vấn nạn xảy ra đối với nữ lao động Việt Nam tại Đài Loan.

Với số người lao động nay lên tới 95.000 mà chủ yếu là nữ giúp việc gia đình, các trường hợp bị cưỡng bức tình dục chắc chắn không dừng ở con số hàng chục.

Người lao động ra nước ngoài là vì công ăn việc làm, với món tiền nợ ở nhà phải trả và giấc mộng kiếm tiền, chỉ cần lấy công việc ra để đe dọa là cũng đã có thể khiến nhiều chị em lo sợ tới nỗi phải nhắm mắt đưa chân.

Một số nạn nhân trong vụ công ty môi giới Trung Hữu cho biết câu cửa miệng của hai cha con Hồng Khánh Chương và Hồng Minh Dụ trước khi cưỡng bức họ là: "Nếu không chấp thuận sẽ bị cho về nước".

Một điều đau lòng là, nhiều trường hợp bị chủ cưỡng hiếp nhưng nạn nhân vẫn không dám lên tiếng vì sợ sẽ bị đuổi việc, và sự đày đọa cứ thế mà kéo dài.

 

Người lao động sang Đài Loan ngày càng nhiều

Tiệm bán tạp hóa

Đa phần các nạn nhân xuất thân từ các gia đình nghèo, học thức không nhiều, do đó dễ bị đe dọa, lừa gạt và tước đoạt quyền lợi.
  

"Dễ thương tổn

Về phía văn phòng đại diện Ban quản lý lao động Việt Nam do Bộ lao động Thương binh Xã hội Việt Nam đặt tại Đài Bắc, thì nhiều ý kiến của người lao động nói rằng gần như họ không nhận được trợ giúp gì từ cơ quan đó.

Chúng tôi không xác thực được thông tin này vì Đại diện Ban quản lý đã từ chối không tiếp phóng viên BBC.

Về phần mình, đa phần người lao động chỉ cốt làm mọi cách để sang được Đài Loan nên hoàn toàn phó thác cho những người mối lái.

Thậm chí nhiều người còn không biết công ty nào đã đưa mình sang đây và uy tín của họ ra sao.

Họ cũng không ý thức được rằng, các công ty đưa họ sang Đài Loan phải có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi cho họ.

Đến khi gặp vấn đề, nhiều người lao động cũng không nghĩ là có thể liên lạc với công ty lao động ở Việt Nam để đòi quyền lợi.

Không thể không nhắc đến vai trò của các công ty môi giới lao động Đài Loan.

 

Luật sư I Ching Kuo

LS I Ching Kuo, Quỹ hỗ trợ Luật pháp Đài Loan: "Lao động Việt Nam dễ bị thương tổn"

Nhiệm vụ của các công ty này là tiếp nhận nhân công do các công ty lao động ở các nước khác như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia và Philippines gửi tới cũng như quản lý việc làm cho họ trong thời gian ở Đài Loan.

Hiện giờ trong toàn lãnh thổ Đài Loan có khoảng 200 công ty môi giới như vậy. Họ có trách nhiệm ký hợp đồng với người lao động và chủ thuê, đồng thời quản lý người lao động theo đúng tinh thần luật pháp Đài Loan.

Để làm việc đó, họ được quyền trích phí môi giới từ cả hai bên, thí dụ từ phía người lao động là 60,000 Đài tệ, tức là khoảng 1,800 đô la Mỹ. Trên thực tế các công ty đều thu gấp hai đến ba lần con số đó.

Phí môi giới quá cao khiến thu nhập thấp xuống là một lý do khiến nhiều người lao động bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp.

Một số công ty môi giới cũng cho mình quyền sinh quyền sát, dựa vào sự kém hiểu biết của người lao động mà bắt bí họ, đơn phương sa thải dù người lao động không phạm luật, thậm chí hãm hại người lao động, như trường hợp công ty môi giới Trung Hữu.

Chị Jing Ru Wu, một người từng công tác ở Bộ Lao Động Đài Loan nay chuyển sang làm thiện nguyện giúp đỡ lao động nước ngoài nói trong lĩnh vực này luật pháp Đài Loan còn có nhiều lỗ hổng:
 

"Để thành lập một công ty môi giới lao động theo luật của Đài Loan không khó chút nào. Đầu tiên phải thành lập một công ty bình thường, xin giấy phép hoạt động từ Bộ Lao động Đài Loan và chứng minh là mình có tài khoản ngân hàng với một số vốn quy định khoảng 3 triệu Đài tệ, tức chưa đến 100 ngàn đô la Mỹ. Thế là họ đã bắt đầu tuyển dụng nhân công từ nước ngoài được rồi."

" Các tiêu chí khác như là có kinh nghiệm làm việc với người lao động nước ngoài hay không, nhân sự của công ty có tiền án tiền sự hay không vv.. đều không được chú ý tới. Một công ty vi phạm luật pháp trong môi giới lao động nước ngoài khi sự việc vỡ lở phải ra tòa, vẫn có thể đăng ký mới dưới một cái tên khác để tiếp tục hoạt động với một êkíp nhân sự và cung cách không có gì thay đổi".

"Hoặc giả, khi chủ thuê vi phạm hợp đồng, người lao động than phiền với nhà chức trách thì nhà chức trách lại không muốn liên can mà trao lao động lại cho công ty môi giới để tự giải quyết với chủ thuê."

  

Tra?i giam Tam Hiê?p

Trại tạm giam lao động bỏ trốn ngày càng đông người Việt Nam

Còn luật sư I Ching Kuo từ Quỹ Hỗ trợ Luật pháp Đài Loan, một tổ chức phi lợi nhuận do chính phủ đài thọ đã từng thực hiện 14 vụ khiếu kiện có liên quan tới lao động Việt Nam, thì nhận xét:

"Người lao động Việt Nam thực tế rất dễ bị thương tổn. Nói chung chủ thuê người Đài Loan phần đông không mấy thông cảm đối với lao động nước ngoài. Công việc bảo vệ quyền lợi cho họ cũng khó khăn, nhất là không có được hỗ trợ của cơ quan đại diện cho chính phủ Việt Nam tại Đài Loan."
  

Tiềm năng và vấn đề

Nhu cầu thuê nhân công nước ngoài tại Đài Loan rất lớn. Thị trường Đài Loan với điều kiện khí hậu thổ nhưỡng gần với Việt Nam khá thuận lợi cho lao động Việt Nam và hoàn toàn có thể giúp giải quyết vấn đề công ăn việc làm cũng như nâng cao thu nhập cho người Việt Nam.

Việc cần người, người cần việc, thế nhưng tới đầu năm nay thì chính phủ Đài Loan đột ngột quyết định ngừng nhập cảnh người giúp việc nhà từ Việt Nam.

Nguyên do thì có nhiều, nhưng chủ yếu là vì có quá nhiều vấn đề nảy sinh trong quá trình hơn 5 năm người lao động Việt Nam ở Đài Loan, đặc biệt là tình trạng lao động bỏ trốn.

Theo một số thống kê, con số bỏ trốn ra ngoài làm việc bất hợp pháp lên tới cả chục ngàn. Tình trạng này ngày càng gia tăng và được đánh giá là đã đến lúc "không kiểm soát nổi".

 

Mô?t nu~ lao dô?ng bo? trô´n

Nhiều lao động bỏ trốn vì bị ngược đãi

Đa phần lao động bỏ trốn vì ra ngoài làm không phải nộp thuế, không chi phí môi giới, thu nhập tăng nhiều lần. Song một số người bỏ trốn ra ngoài là vì bị ngược đãi.

Tâm sự chung của người lao động nữ Việt Nam tại Đài Loan: khổ nhục đến mấy cũng muốn ở lại, vì chỉ có ở lại mới có khả năng kiếm tiền, có khả năng đổi đời.

Đối với họ, lao động ở Đài Loan là cứu cánh gần như duy nhất. Tuy vậy, họ gặp nhiều vấn đề bởi chính sự bỏ trốn của họ đã vô hình chung đặt họ ra ngoài vòng pháp luật.

Giải quyết vấn nạn lao động trốn việc ra ngoài là nỗi đau đầu, nhưng cũng là đòi hỏi bức bách của giới chức hai bên để làm sao cân bằng được cung cầu trong thị trường lao động hai nước.

Không thể chối cãi, là có nhiều lao động Việt Nam may mắn được chủ tốt, công việc ưng ý và thuận lợi.

Nhưng cũng không thể phủ nhận sự thật là trong lúc hai chính phủ còn lúng túng trong việc quản lý lượng người Việt ồ ạt sang Đài Loan, nhiều lao động Việt Nam vẫn phải chịu cảnh đắng cay, tủi nhục, hoặc nhắm mắt vi phạm luật pháp nước sở tại.

Chừng nào quyền lợi kinh tế và nhân phẩm của người lao động không được tôn trọng, thì chừng ấy các thảm cảnh liên quan tới người lao động Việt Nam vẫn còn tiếp diễn.

--------------------------------------------
PMC, Hà Nội
Cảm ơn chị Hồng Nga, ban Việt ngữ đài BBC. Thật xúc động khi nghe bài phỏng vấn của chị với những người nữ lao động. Mong thông tin này đến được với những người có thẩm quyền với những cơ quan chức năng Việt nam. Và trên hết những người lănh đạo ở Việt Nam nên biết rằng từ nghèo khổ dẫn tới hèn kém và nhục nhă. Mong tiếng khóc của những chị em này đến tai họ
  

Harry Tran, Los Angeles
Tôi đã biết tin này từ rất lâu nhưng hôm nay rất cảm kích đài BBC đã can đảm nói lên tiếng nói trung thực, đã chứng tỏ cho thính giả đài BBC nghe đài hiểu được đài BBC là một trung tâm tin tức trung thực. Tôi chỉ mong chính phủ Việt Nam hãy xem tất cả chị em phụ nữ Việt Nam là con người và hãy cứu lấy họ cũng như đừng để con Lạc cháu Hồng bị coi rẻ thì thật tội nghiệp.
   

Nguyen Ky Nam, Armidale, Uc
Phụ nữ Việt Nam xuất cảnh sang Úc, Mỹ, Anh Quốc, vv... ăn mặn và phụ nữ ở Đài Loan khát nước. Luật lệ ở các xứ văn minh kể trên không cấm phụ nữ ngoại tình và sau đó bắt chồng chia của cải và cấp dưỡng.
 

Phan Minh Thu, Fairfax, USA
Tôi thực sự xúc động, rất xúc động đến phát khóc khi nghe câu chuyện kể của chị Hương, chị Hồng. Than ôi chẳng lẽ sau 30 năm thống nhất đất nước và dưới chế độ XHCN mà thân phận của nguời dân quê vẫn c̣n bi thảm thế sao? "Chủ nghĩa Mac-Lênin bách chiến bách thắng" mà sao không giải phóng nổi ngừơi phụ nữ VN, c̣n khổ nhuc hơn cả ngàn lần dưới thời đế quốc thực dân phong kiến một trăm năm trước đây?...
 

Le Minh Tam, Quebec, Canada
Tôi nghe qua đài BBC về vấn đề này cũng như ý kiến của Linh mục Hùng đã cho thấy chính quyền Việt Nam cố ý làm ngơ những áp bức mà các nữ công nhân Việt Nam phải chịu đựng (bị hiếp dâm/sách nhiễu tình dục...) vì chính sách của nhà nước VN là ''buôn người'' giống như các nô lệ thời xa xưa bị đem đi bán.

Dù dưới một hình thức nào, chính quyền VN cũng không nhìn nhận có chuyện này xảy ra mà quy trách nhiệm cho các tổ chức nước ngoài có ý đồ xấu, bôi nhọ chế độ, một chế độ mà chính quyền CSVN luôn khoe khoang bảo vệ quyền lợi cho tầng lớp lao động và đề cao giá trị vai trò ''phụ nữ'' trong nước!!
 

Nguyễn Quư Đại
Cảm ơn Đài BBC London, trong chương tŕnh Việt Ngữ đă quan tâm về vấn đề Phụ nữ Việt Nam lao động tại Đài Loan. Tôi theo dơi thường xuyên tin tức người Việt đi lao động nước ngoài, nhất là các nước Á Châu, vấn đề nhân quyền và nhân phẩm đàn bà không được tuyệt đối tôn trọng.

Lịch sử thế giới các quốc gia thường xuất cảng ngũ cốc, nguyên liệu máy móc…Việt Nam chấm dứt chiến tranh đă hơn 30 năm, đất nước chúng ta không thiếu tài nguyên để phát triển kinh tế, từng xuất cảng gạo, dầu thô, cao su vv…hàng năm Việt kiều gởi tiền về hơn 3 tỉ dollar giúp thân nhân, các quốc gia Tây Phương có nhiều chương tŕnh viện trợ cho Việt Nam để phát triển. Việt Nam đă đổi mớ? nguyên nhân nào người Việt lại muốn bỏ nước ra đi !!

Trong nước có những tổ chức môi giới, cổ động, khuyến khích người ra đi làm thuê nước ngoài để lấy tiền. Hồng Nga phỏng vấn các nạn nhân là phụ nữ VN lấy chồng hay lao động tại Đài loan. Nghe phỏng vấn tôi cảm thầy nỗi đau làm ray rức con tim, thương cho thân phận những người đàn bà Việt Nam ít học, bản chất cần cù v́ miếng cơm manh áo cho gia đ́nh, con cái.

 

 Họ vay mượn tiền hơn 1000 Euro để trả tiền cho các công ty lo dịch vụ đi lao động với mong ước đời sống kinh tế gia đ́nh tiến bộ hơn, nhưng đă bị hai phía lường gạt, buôn bán như người nô lệ của thời Trung Cổ ở Phi Châu.

 

Họ vay mượn tiền hơn 1000 Euro để trả tiền cho các công ty lo dịch vụ đi lao động với mong ước đời sống kinh tế gia đ́nh tiến bộ hơn, nhưng đă bị hai phía lường gạt, buôn bán như người nô lệ của thời Trung Cổ ở Phi Châu.

Trước đây tôi từng tiếp xúc với những người lao động tại các nước Đông Âu đa số thuộc giới trẻ nên rất thông cảm nỗi ḷng và hoàn cảnh của con người và đất nước.
 Tôi đă viết bài Vấn Đề Nô Lệ Xưa và Nay Đăng các trên các báo Việt Ngữ hải ngoại, Các báo chí trong nước như tờ Thanh Niên, tuổi Trẻ, VNExpress cũng đă phổ biến tin về „đàn bà lấy chồng ngoại quốc, ngồi trong pḥng kính chờ người cần vợ đến chọn như món hàng ở Singapore….

Trang mạng lưới Lên Đường đă phổ biến sâu rộng tin tức về thân phận phụ nữ Việt Nam. Kêu gọi chính quyền Việt Nam và Thế giới tiếp tay giúp đỡ những nạn nhân bị mua bán như nô lệ, nhưng tiếng kêu đó dường như không được chính quyền Việt Nam quan tâm. Ban Việt Ngữ đài BBC đă tường tŕnh rơ ràng, trung! thực hai chiều làm chấn động lương tâm con người và thính giả rộng đường dư luận.

Văn pḥng đại diện Quản lư lao động của chính quyền Việt Nam ở Đài Loan đă đối xử với phóng viên Hồng Nga như thế nào ? có lẽ độc giả đă nghe, và đọc qua trang web BBC. Trả lời phỏng vấn của cha Hùng và nhiều người khác, chúng ta biết ai đă thiếu trách nhiệm với người dân ? Không lẽ những người lănh đạo Việt Nam không có th́ giờ nghe, hay đọc các tin tức sinh hoạt của con dân ḿnh chăng? Họ không nghe tiếng khóc than của những đàn bà Việt nam bị làm nhục, đày đoạ tại nước ngoài.

 

 Căn bệnh nội tạng không thể chữa ngoài da. Chính quyền Việt Nam cần có trách nhiệm ngăn ngưà trừng phạt, sa thải những người làm việc thiếu lương tâm, thiếu đạo đức.

 

Căn bệnh nội tạng không thể chữa ngoài da. Chính quyền Việt Nam cần có trách nhiệm ngăn ngưà trừng phạt, sa thải những người làm việc thiếu lương tâm, thiếu đạo đức. Phải có chương tŕnh theo dơi giúp đỡ thực tế những người đi lao động nước ngoài, tránh trường hợp đem con bỏ chợ như hiện nay và tạo điều kiện giúp đỡ, quan tâm đến đời sồng người dân đang nghèo khổ tại quê nhà .