Lễ HỘI HÓA TRANG
Nguyễn Quý Đại
Mùa đông ở Âu Châu thường giá lạnh, năm qua từ cuối tháng 11 tuyết đã rơi, lễ Giáng sinh, năm mới 2006, đến ngày 14 tháng Hai lễ Valentintag đều là những ngày tuyết trắng. Mùa đông thiếu ánh nắng mặt trời vì ngày ngắn đêm dài, nên người ta rất mong những ngày nắng ấm, như người Ai Cập với nền văn hóa Isis mừng ngày sinh của Horu, vào ngày này và người Ấn Độ mừng thần Ánh Sáng. Người La Mã (Roma) bắt đầu lễ Sarturnalien để kính Thần Saturn, Thần mặt trời, người Germanen từ vùng Bắc Đức đến các nước Bắc Âu cử hành lễ "Giữa Đông" (Mittwinterfest) hay Julfest.
Vào thế kỷ thứ 18 mùa chay (Fastenzeit/ period of fasting) trước 40 ngày lễ Phục sinh (Ostern/ Easter) ở Đức có lễ hội Hoá trang Karneval có nghiã là : carne vale / Fleisch lebe wohl “tạm biệt thịt“. Theo truyền thống của Kitô giáo, là sự sám hối, quyết định từ bỏ con đường tội lỗi, bao gồm việc hãm mình, ăn chay kiêng thịt nhưng được phép ăn cá .
Các quốc gia ở Âu Châu đều có hội hoá trang, nhất là Brasielien/ Brazil, đảo Karibik inseln / Caribbean Islands, thành phố port of Spain…nhờ có nắng ấm nên họ thường vui chơi nhảy múa nhiều tuần, người ta gọi là tolle Tage (literally “crazy days“. Mỗi điạ phương tổ chức lễ hoá trang với những nét đặc thù riêng. Lễ hóa trang ở Đức diễn ra ở các thành phố : Köln, Düsseldorf, Mainz (thuộc Tiểu bang Westfalen)
Các thành phố khác như Munich, Berlin… cũng có hoá trang từ ngày thứ hai trước lễ tro, cho đến ngày cuối cùng lễ hoá trang thứ Tư tuần Thánh tức ngày đầu tiên trong mùa chay (46 ngày trước lễ Phục Sinh.) Lễ Hoá trang từ thứ Hai (Rosenmontag/ Monday preceding) năm nay vào ngày 27.2 2006, thứ Ba ngày 28 là Fashingsdientag / Shrove Tuesday đến ngày thứ Tư 01 tháng 3 (Aschermittwoch/ Ash Wednesday)
Vào ngày thứ Hai (Rosenmontagszug/ carnival parade wich takes place on the Monday preceding Ash Wesnesday) bắt đầu lễ hoá trang ở thành phố Köln theo truyền thống từ năm 1823 đến nay đã có khỏang 160 Hiệp hội tham gia ngày diễn hành dài 6,5 km, gồm 350 Kỵ mã, 70 xe hoa trang hoàng lộng lẫy, 58 xe kéo được hoá trang nhiều kiểu khác nhau (mỗi chiếc tốn hơn 60.000 Euro, số giờ làm việc 25.000 giờ) như con khủng long, con chim, con rồng to lớn, hay những hình tượng dí dõm..., hình bà thủ tướng Merk với bộ ngực vĩ đại.. , trong lúc hình thủ tướng tiểu bang Bayer ông Stoiber ngồi uống bia. Trên xe cũng như đoàn người tham dự hơn 8.000 trong đó có 2000 thiếu nữ và đàn bà, 85 ban nhạc lớn kèn đồng sáng chói .. đều hoá trang rất đẹp, dù thời tiết lạnh nhưng có những thiếu nữ khoả thân 50% đầu đội mũ đứng trên xe hoa nhảy múa và ném kẹo, bánh, được tính đã nén ra (140.000 Tấn kẹo và 700.000 thỏi Schokolade, 300.000 cái bông đủ loại) hơn 1,5 triệu người đứng hai bên đường chào đón đoàn xe đi qua.
Hình bà thủ tướng Đức
Đoàn người diễn hành đủ màu sắc với tiếng nhạc, tiếng người hoà nhau vui nhộn vui mừng mùa đông sắp đi qua . Muà xuân sẽ bắt đầu vào thứ Hai ngày 20 tháng 4 ( Frühlingsanfang / frist day of spring, và bắt đầu giờ mùa hè (Beginn Sommerzeit / beginning of summertime). Lễ hội hoá trang ở Köln, người ở xa không đến tham dự, thì ở nhà xem Tivi trên 20 triệu người. Từ thứ Hai ngày 27/2/2006 cho đến thứ Tư 01/4/2006, các của tiệm thường đóng cửa ở các thành phố như : Köln, Mainz vui chơi ngày hội, học sinh trong các tiểu bang đều nghỉ 1 tuần từ ( 27 /2 đến 04.3)
Sinh hoạt trong mùa lễ hội rất vui không phân biệt Tôn giáo, Chính trị người giàu, nghèo hay vua chúa đều giống nhau khi đã hoá trang : đeo mặt nạ, bộ râu dài tới ngực, làm một hiệp sĩ, hay một con quỷ dữ . Mũ, nón, y phục thường là những bộ áo quần nhiều màu sắc rực rở chỉ dùng cho mùa lễ hoá trang. Trong 3 ngày lễ người nào không vẽ mặt đi dạo phố sẽ bị các nhóm trẻ nghịch lấy sơn (loại mỹ phẩm để hoá trang có thể chùi, rưả sạch ) bôi vào mặt, dù thích hay không người ta đều nở một nụ cười . Thời gian lễ hội trong những hội trường lớn, những đoàn vũ công trẻ trung xinh đẹp, những chú hề làm cho mọi người cười muốn vở bụng, các ban nhạc lớn trình bày qua nhiều tiết mục khác nhau, trong những ngày nầy được trực tiếp chiếu trên các đài tuyền hình.
Trẻ em trong thời gian còn ở trong nhà trẻ thường thích hoá trang, đi học thì không bắt buộc phải làm, tuỳ theo khả năng mỗi gia đình mua y phục đắc tiền cho ngày hoá trang, hay chỉ cần một cái mặt nạ cũng được. Các cửa hàng bán áo quần, mũ, mặt nạ, đầu tóc giả, các loại mỹ phẩm để vẽ mặt ..Thường trẻ em ở nhà trẻ thích mua áo quần để tham gia ngày lễ nầy, các tiệm uốn tóc tăng thêm 125.000 người đến làm tóc hoá trang. Theo thống kê hàng năm số người mua lễ phục phải chi ra hơn 2,2 triệu Euro. Riêng ở Köln có ban tổ chức lễ hội (Festkomitee) họ có 1500 ( komplette Kostüme) bộ quần áo hóa trang, 5000 (Köstüm-Einzelteile) áo hay quần riêng, 3000 (Kopfbedeckungen) mũ, nón đội che đầu, họ cho mượn sau ngày lễ hội được giặt sạch, may sửa lại nếu bị rách và treo vào tủ để sử dụng cho năm kế tiếp..
Theo truyền thống thì ngày thứ Năm, một tuần trước ngày thứ Hai lễ Tro vì có tính cách Tôn Giáo, làm cho độc giả khó hiểu lễ Tro hay tuần Thánh là gì ? nếu không theo đạo Thiên Chuá giáo. Thí dụ năm nay lễ hoá trang bắt đầu ngày thứ Hai 27 tháng 2 thì ngày thứ Năm trước đó tức ngày 23/2 là ngày lễ dành cho quý bà, quý cô, theo xã hội Tây phương bình đẳng, đàn bà được tôn trọng, không có cảnh vợ làm tôi tớ cho chồng !! Nhưng ngày nầy các ông phải vào bếp nấu ăn (một năm chỉ có một lần cũng không sao), nấu không ngon mời bà xã đi ăn nhà hàng, nếu tiết kiệm thì nấu một tô mì gói cũng xong.
Đã gọi truyền thống thì không thể thay đổi, vào ngày nầy nếu qúy ông cần thiết phải thắt cà vạt đi làm, thì nên chọn cái nào rẻ tiền và cũ nhất lở có bị các cô cắt thì hai bên cùng vui..., chỉ được phép cắt cà vạt không được phép khác cắt cái khác !! Như ở Hoà Kỳ và Việt Nam có nhiều trường hợp đã xảy ra, quý bà đã lạm dụng không cắt cà vạt mà cắt „của quý“ của các ông chồng quen lã lướt…, Đàn bà nào cũng có máu Hoạn Thư, nhưng luật pháp và tốn kém khi thưa kiện, điều trị, nên ở Đức chưa có trường hợp nào xảy ra. chứ không phải đàn ông ở Đức hiền ?
Lễ Hội Hoá Trang đến rồi đi, nhưng đã mang đến với mọi người niếm vui, quên đi những ngày muà đông giá lạnh, đón mừng mùa xuân về với cỏ cây hoa lá mang lại sự sống vui tươi và hy vọng.
Nguyễn Quý Ðại