Văn tế: Tưởng niệm chí sĩ Phan Châu Trinh


 

Kha Lăng Đa


Than rằng:

 

Rừng Tiên Phước (1) ôm ấp Trường sơn, rơi ngập lá thu sầu thảm,

Nước Thu Bồn (2) chảy ra Đông hải, cuộn tràn ḍng lệ đau thương.

 

Ḷng chí sĩ xót xa t́nh xứ sở,

Dạ anh hùng quặn thắt nghĩa quê hương.

 

Nhớ cụ xưa:

 

Gặp cảnh non sông nghiêng ngửa, sốt sắng cùng nghề vơ v́ vơ nhiều thực dụng,

 

Nhằm cơn đất nước đảo điên, thờ ơ với nghiệp văn bởi văn quá từ chương.

 

Trước trọng vơ mở đường độc đạo,

Sau cần văn khai lối song phương.

 

Chí khí sắc bén như lưỡi gươm bảo quốc, vạch trần bọn

Toàn Quyền Pháp tham tàn khiến muôn nhà khổ ải,

 

Lập trường vững bền tựa thành quách an dân, lên án phường

quan lại ta độc ác xui trăm họ đoạn trường.

 

Triều đ́nh đến hồi nhu nhược,

Thế cuộc lâm cảnh nhiễu nhương.

 

Trả áo gấm để kết hợp với bậc anh tài Huỳnh Thúc Kháng,

Phan Bội Châu đồng tâm thực hiện ước mơ canh tân xứ sở,

 

Từ chức quan rồi liên minh cùng tay hảo hớn Lương Ngọc Can,

Trần Quí Cáp nhứt trí đạt thành hoài băo cải tổ quê hương.

 

Vận động mở mang công nghệ,

Hô hào khuyến khích nghiệp thương.

 

Trường ĐÔNG KINH NGHĨA THỤC là chủ trương nâng cao

dân trí, đồng bào nghĩ sâu xa tinh thần trung liệt,

 

Cuộc DÂN BIẾN TRUNG KỲ ấy hệ quả phổ biến dân quyến,

quần chúng suy tường tận ư chí quật cường.

 

Ngục thất Côn Lôn không làm lung lay ư chí,

Lao tù Pháp quốc chẳng khiến quay quắt lập trường.

 

Mang án tử h́nh vẫn ngẩng mặt giữa quê cha, dẫu sinh ly

há nao ḷng dũng cảm,

 

Bị đày xa xứ c̣n quay đầu về đất tổ, dù tử biệt

đâu nản dạ kiên cương.

 

Sự lâm chung của vua Khải Định là thời cơ phát sinh

chủ quyền Dân đảng,

 

Đường cách mạng từ cụ Châu Trinh ấy điều kiện khai tử

chế độ Đế vương.

 

Nhưng than ôi!

 

Tố Quốc Rồng Tiên mới nuôi hy vọng vươn lên, người yêu nước

đă từ trần cho nhân dân nuối tiếc!,(3)

 

Giống ṇi Hồng Lạc vừa khởi phong trào đổi mới, kẻ thương dân,

đành tạ thế để thiên hạ sầu thương!

 

Đất Bắc tuôn sa suối lệ,

Trời Nam giăng mắc mây tang.

 

Tiếc mấy bậc anh hùng đền ơn đất nước, tựa v́ tinh đẩu đưa sơn hà

về bến vinh quang bỗng vỡ tan trong vũ trụ,

 

Thương thay người tuấn kiệt trả nợ núi sông, như ngọn hải đăng

dẫn Dân tộc đến bờ hạnh phúc vội tắt lịm giữa trùng dương.

 

Người hóa thành hoa lịch sử thiên thu luôn thắm sắc,

Cụ tạo được tấm uy danh vạn thuở măi thơm hương.

 

Chúng tôi nay:

 

Giữa ngày húy kỵ, nguyện noi gương nhà Cách mạng Dân quyền

để triệt tiêu lũ vô thần gây ra thống khổ,

 

Trong buổi suy tôn, quyết nối chí vị Đấu tranh Tự chủ

hầu giải thể phường Cộng sản gieo rắc đau thương.

 

Với sự ôn ḥa kế hoạch,

Bằng bất bạo động chủ trương.

 

Đ̣i đảng độc tài thực thi Dân Chủ,

xây dựng quê hương hạnh phúc,

 

Gọi quân khiếp nhược tôn trọng Nhân Quyền,

đấp bồi tổ quốc phú cường.

 

Tưởng niệm hương linh xưa trong chan ḥa lệ nến,

Cảm hoài ơn đức cũ giữa nghi ngút khói hương.

 

Thượng hưởng!
 

Kha Lăng Đa  

GHI CHÚ:

Huyện Tiên Phước (thuộc tỉnh Quảng Nam) là quê hương của Nhà Chí Sĩ Phan Chu Trinh.

Thu Bồn: tên con sông ở tỉnh Quảng Nam chảy ra Hội An.

Cụ Phan Chu Trinh từ trần ngày 24-3-1926 nhằm ngày 12 tháng 2 âm lịch, năm Bính Dần.
 

Web Một Thời Phan Châu Trinh Đà Nẵng

http://phanchautrinhdanang.com/